Πως να επιλέξω ψυχοθεραπεία

Το να διαλέξει κανείς την κατάλληλη θεραπεία μπορεί να είναι ένα πάρα πολύ δύσκολο έργο, ειδικά όταν υπάρχουν αρκετές επιλογές κοντά του. Οι περισσότεροι άνθρωποι, αν έρθει αυτή η στιγμή, αποφασίζουν ακούγοντας ένα φίλο ή γνωστό που συστήνει κάποιον, ή έναν ειδικό που παραπέμπει σε κάποιον. Κάποιοι άλλοι ερευνούν αρκετά πριν να αποφασίσουν. Όπως και να γίνει η επιλογή, είναι καλό να έχουμε υπόψη μας κάποια πράγματα:

  • Όλες οι μελέτες μέχρις σήμερα δείχνουν ότι οι περισσότερες ψυχοθεραπείες είναι σε κάποιο βαθμό αποτελεσματικές. Έτσι το θέμα δεν είναι η επιλογή της καλύτερης ψυχοθεραπείας, αλλά το πως μπορεί να βοηθήσει τον συγκεκριμένο άνθρωπο με το συγκεκριμένο πρόβλημα η συγκεκριμένη ψυχοθεραπεία και ο συγκεκριμένος ψυχοθεραπευτής (αυτό έχει περιγραφεί και ως ο ‘’Ποιος-Πως-Σε ποιόν παράγοντας’’).

 

  • Πολλοί θεραπευτές προτιμούν να χρησιμοποιούν ένα είδος θεραπείας, και άλλοι είναι εκπαιδευμένοι σε περισσότερα από ένα είδη και αποφασίζουν να χρησιμοποιήσουν αυτό που θεωρούν ότι είναι καταλληλότερο για σένα (μπορεί να τους ακούσεις να μιλάνε για «εκλεκτική» ή «συνθετική» ψυχοθεραπεία όταν περιγράφουν τη δουλειά τους).

 

  • Την μεγαλύτερη εγγύηση στη διαδικασία της επιλογής αποτελεί η προσωπική εμπειρία. Μόνο μέσα από αυτή μπορεί κανείς να βρει τον επαγγελματία εκείνον με τον οποίον θα νιώσει ότι μπορεί να τον εμπιστευτεί και να δουλέψει μαζί του, να χτίσει δηλαδή τη βάση μιας επιτυχημένης ψυχοθεραπείας που είναι πρώτα απ’ όλα η θεραπευτική σχέση. Κι αυτό χτίζεται με τον καιρό, αλλά ξεκινά από την πρώτη κιόλας στιγμή που θα τηλεφωνήσει κανείς για να κλείσει το πρώτο ραντεβού.

Έχοντας λοιπόν αυτά υπόψη, κάποιος μπορεί να σκεφτεί αρκετά θέματα πριν επιλέξει:

  • Έχω κάποια προτίμηση αν είναι άντρας η γυναίκα? Ή σχετικά με την ηλικία του? Ή με την τιμή της συνεδρίας?

  • Σε τι θα ήθελα να με βοηθήσει ο θεραπευτής? Κάποιο διαγνωσμένο πρόβλημα, κάτι που με τάραξε, η με τα συναισθήματά μου γενικά?

  • Πόσο καιρό θέλω να ξοδέψω στη θεραπεία? Κάποια είδη έχουν προκαθορισμένο αριθμό συνεδριών, άλλα συνεχίζουν μέχρι να αισθανθεί κανείς ότι θέλει να σταματήσει.

  • Τι είδος δουλειά θέλω να κάνω? Για παράδειγμα κάποια είδη θέτουν ασκήσεις για το σπίτι και κάποια άλλα χρησιμοποιούν ασκήσεις στη συνεδρία όπως ασκήσεις για παράδειγμα με το σώμα.

Όσον αφορά τα πρώτα 3 ερωτήματα, έρευνες έχουν δείξει ότι το φύλο του ψυχοθεραπευτή δεν εμποδίζει το επιτυχές αποτέλεσμα της θεραπείας, εκτός κι αν ο θεραπευόμενος έχει σαφές αίτημα εξαρχής. Η ηλικία δεν καθορίζει αναγκαστικά την επιτυχία, και δεδομένου ότι πολλοί θεραπευτές αρχίζουν και τελειώνουν την εκπαίδευσή τους σε προχωρημένη ηλικία, δεν είναι σίγουρο ότι ένας μεγάλης ηλικίας επαγγελματίας έχει και περισσότερη πείρα. Όσον αφορά τέλος την τιμή, κάποιος μπορεί να περιμένει ότι ένας πιο έμπειρος θα έχει ορίσει και υψηλότερη τιμή συνεδρίας, χωρία αυτό να αποκλείει εξαιρέσεις που αρκετοί κάνουν, ειδικά σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.

Όσον αφορά το τέταρτο ερώτημα που αναφέθηκε παραπάνω, συνοπτικά οι επιλογές έχουν να κάνουν με θεραπείες :

 

Για καταστάσεις κρίσης: Αφορούν άτομα που αντιμετωπίζουν απειλή ή τις συνέπειες κάποιας μεγάλης διατάραξης στην προσωπική τους ζωή (π.χ. διαζύγιο, χρεωκοπία, ξαφνική σοβαρή ασθένεια κλπ) ή κάποιου καταστροφικού γεγονότος (π.χ. σεισμός, τρομοκρατική ενέργεια). Στοχεύουν στην αποκατάσταση της ισορροπίας που διαταράχτηκε με την κρίση  και στην αντιμετώπιση των απωλειών. Εφαρμόζονται σε ατομικό ή ομαδικό επίπεδο και είναι γενικά βραχείες και εστιασμένες θεραπείες.

 

Για χρόνιες ψυχικές διαταραχές: Στοχεύουν κυρίως να βοηθήσουν την προσαρμογή σε μια χρόνια νόσο (υποστηρικτική ψυχοθεραπεία), και την αύξηση της λειτουργικότητας του ατόμου, καθώς και την κοινωνική του ένταξη. Απευθύνονται σε ασθενείς με μείζονες ψυχικές διαταραχές (σχιζοφρένεια, διπολική διαταραχή, κλπ).

 

Για συγκεκριμένα συμπτώματα ή προβλήματα: Στοχεύουν στην αντιμετώπιση δυσλειτουργιών όπως συγκεκριμένες φοβίες, σεξουαλικές διαταραχές, αϋπνία, επιθετική ή εθιστική συμπεριφορά, κλπ. Είναι συνήθως συμπεριφορικής κατεύθυνσης και ασχολούνται με την εκμάθηση τεχνικών για τη λύση του προβλήματος που στοχεύουν. Διαρκούν από λίγες εβδομάδες έως λίγους μήνες και εφαρμόζονται είτε σε ατομικό είτε σε ομαδικό επίπεδο.

 

Που βασίζονται στην αυτογνωσία: Προωθούν την κατανόηση του εαυτού και των διαπροσωπικών σχέσεων. Αποσκοπούν είτε στην ανακούφιση των συμπτωμάτων (π.χ. γνωσιακή ψυχοθεραπεία), είτε στην ωρίμανση του εαυτού και των αναγκών της προσωπικότητας (π.χ. ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία). Η διάρκεια της θεραπείας ποικίλλει. Από λίγο διάστημα (βραχείες ψυχοθεραπείες) έως αρκετά χρόνια, και μπορούν να εφαρμοστούν είτε σε ατομικό είτε σε ομαδικό επίπεδο. Απευθύνεται σε μεγάλο αριθμό ανθρώπων, με τη διαφορά ότι σε ασθενείς με μείζονες ψυχικές διαταραχές η (π.χ. διαταραχές προσωπικότητας), ο στόχος δεν είναι τόσο η αυτογνωσία όσο η μείωση της ψυχικής ευαλωτότητας του ασθενή, που απειλεί τις σχέσεις του με τους άλλους και την αίσθηση που έχει για τον εαυτό του.

 

Για περισσότερες και πιο αναλυτικές πληροφορίες για καθεμία ξεχωριστά ψυχοθεραπεία, μπορείτε να ανατρέξετε στο άρθρο «Τι θεραπείες υπάρχουν»

© 2018 by Παύλος Γιαννάκης.  All Rights Reserved